Matapos lang ang lockdown

 matapos lang ang lockdown ay babalik ng Angono

sa Mahabang Parang na dating pinamugaran ko

at doon sa kapwa dukha'y muling magseserbisyo

habang tinataguyod ang niyakap kong prinsipyo

magiging katuwang muli ng kapwa mahihirap

na sinasalita'y unawa ko't katanggap-tanggap

doon, magsusulat muli't patuloy ang paglingap

at bilang lider-maralita'y doon mangungusap

ngayon ay nasa malayong iba ang kamalayan

iba ang kultura, walang mga isyu o laban

sayang lang kung tibak kang dito na maninirahan

sa payapang nayon na prinsipyo mo'y natabunan

ako'y aktibista, babalik ako sa labanan

ang tulad kong tibak ay nababagay sa lansangan

ayoko sa payapang lugar na pahingahan lang

lugar na tila naghihintay lang ng kamatayan

di ko nais magtagal dito sa payapang nayon

di rito ang lunsaran ng asam na rebolusyon

ang buhay ko'y nasasayang sa payapang maghapon

mabuti nang umalis upang tuparin ang misyon

- gregbituinjr.

Partisipasyon sa kilusang masa ngayong lockdown

 mabuting sa kilusang masa'y may partisipasyon

at tuloy-tuloy kaysa nakatunganga maghapon

ayoko namang nakatanghod lang sa telebisyon

habang nag-iisip saan kukunin ang panglamon

pagkat nakakaburyong ang panahong kwarantina

mabuti't nakaugnay pa rin sa kilusang masa

at nakakapaglingkod pa rin ang tangan kong pluma

ang magsilbi sa masa'y tungkuling dama ko'y saya

patuloy lamang ako sa gawaing pagsusulat

anumang pakikibaka'y inaalam kong sukat

kung may paglabag sa karapatang dapat maungkat

ay dapat masaliksik upang ito'y isiwalat

subalit wala namang kita sa pagsusulat ko

gaano man ako kasipag sa gawaing ito

ngunit ito'y tungkulin kung saan masaya ako

lalo't ako'y manunulat, makata hanggang dulo

magsulat para sa masa'y niyakap kong tungkulin

habang naninindigan at yakap ang adhikain

sapagkat ako'y tibak, ito'y tapat kong gagawin

para sa masa'y maghahanda lagi ng sulatin

- gregbituinjr.

Paso na ang aking pasaporte

 Agosto sais, limang taon nang nakararaan

nang pangatlo kong pasaporte'y natanggap ko naman

kaya muling nakapaglakbay at nangibangbayan

ah, kaysarap gunitain ng panahong nagdaan

limang taon na'y lumipas, pasaporte'y paso na

dalawang bansa'y narating niyon, una'y sa Tsina

lumapag iyon sa Ghuangzhou, sa paliparan nila,

at dumiretso tungo sa destinasyon kong Pransya

dahil sa Climate Walk kaya muli may pasaporte

sa di pa narating na bansa'y nakapagbiyahe

upang gampanan ang misyon kung saan napasali

ipanawagan ang "Climate Justice" sa pilgrimahe

dahil naglakad mula Luneta hanggang Tacloban

mula umpisa hanggang matapos,  walang uwian,

na pasaporte ko upang isama sa lakbayan,

mula Lyon hanggang Paris, at saksi sa COP Twenty One

ngayong Agosto 6, paso na ang pasaporte

at isang alaala na lang ang mga nangyari

sa Japan, Thailand, Burma, Tsina, Europa ang huli

sana, minsan pa, muli akong makapagbiyahe

- gregbituinjr.

08.06.2020

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

paggunita sa anibersaryong pitumpu't lima

ng pagbagsak ng anong tinding bomba atomika

na pumaslang ng maraming tao sa Hiroshima

at Nagazaki, libu-libo'y naging hibakusha

natapos ang Ikalawang Daigdigang Digmaan

ang gerang nilahukan ng imperyalistang Japan

bilang isa sa Axis, pati Italya't Aleman,

upang palawakin ang sakop nila't kalakalan

kayraming namatay, kayraming naging hibakusha

o nabuhay sa epekto ng bomba atomika

lapnos ang balat, katawan ay halos malasog na

animo'y wala nang buhay ngunit humihinga pa

mayoryang biktima'y mga inosenteng sibilyan

nangyaring iyon ay kakaiba sa kasaysayan

ng sangkatauhan, di dapat maulit na naman

lalo't may sandatang nukleyar sa kasalukuyan

"never again sa nukleyar", panawagan nga nila

na dapat dinggin para sa panlipunang hustisya

"nuclear ban treaty" hibik ng mga hibakusha

silang nabubuhay sa mapait na alaala

ngayong araw na ito, sila'y ating gunitain

na pawang biktima ng karumal-dumal na krimen

o isang desisyon upang digmaan ay pigilin

ah, nawa'y di na maulit pa ang nangyaring lagim

- gregbituinjr.

08.06.2020

Ang pagbabaraha

sinusugal ko na nga buhay ko para sa masa
bakit aaralin ko pa ang laro sa baraha
di pa ba sapat na marunong akong bumalasa
bakit aaralin ko pang maglaro ng baraha

simple lang ang sagot mo, upang may magawa tayo
bakit baraha, pwede namang magbasa ng libro
katuwaan lang naman, malay mo, baka manalo
e, ano kung manalo, pampatay oras lang ito

gamitin natin ang gintong oras kung anong tama
baka may maiambag pa tayo sa ating bansa
kaysa magbaraha't gumawa upang may magawa
pag nauwi sa sugal, baka pamilya'y isangla

hayaan mo nang di ako matutong magbaraha
baka iwing buhay ko pa ang aking mabalasa
baka pag nahasa rito'y hanap-hanapin ko na
matututo nang magsugal, pabarya-barya muna

pag may nanghamon, aba'y lalaban na sa sugalan
taya kung taya, hangga't bulsa'y naritong may laman
sa una'y pinadama, kayraming napanalunan
sa susunod ay talo na, salapi'y naubusan

- gregbituinjr.

Nakakatamad man ang umagang kaylamig

minsan nga'y nakakatamad ang umagang kaylamig
subalit dapat bumangon kahit nangangaligkig
upang ihanda ang almusal, dapat nang tumindig
igalaw-galaw ang ulo, katawan, paa't bisig

dapat nang kumilos kahit umaga'y anong ginaw
minsan, mapapabangon agad sa madaling araw
upang umihi't di makadama ng balisawsaw
matapos iyon, mag-ehersisyo't gumalaw-galaw

kakainin ang bahaw at tirang ulam kagabi
pagkat nakagugutom din ang pagmumuni-muni
makikinig sa mga ulat, balita't sinabi
baka maitula ang anumang tagong mensahe

mabubusog, magpapahinga, magbabasa-basa
maglampaso, magluto, magsaing, bago maglaba
magsepilyo, maligo, magpunas gamit ang twalya
magbihis, mag-ekobrik, sa tanim ay bibisita

- gregbituinjr.

Ang pagkaing pam-budgetarian

laging handa ko'y talbos, o kaya'y tuyo't kamatis
pagkat pagiging vegetarian na'y yakap ko't nais
pagkat ako'y budgetarian ding di dapat magtiis
isda't gulay lang, karne sa sistema na'y inalis
habang nagkakarne pa rin ang pamilya't si misis

ako'y pinagsamang vegetarian at budgetarian
na bagong sistema upang lumakas ang katawan
walang taba ng baka, baboy, manok, walang laman
nakakapagtipid at nakakapag-ipon naman
lalo't tulad ko'y sakbibi pa rin ng karukhaan

vegetarian, budgetarian, dapat ipagmalaki
kumbaga sa pananim, marami kang maaani
sa paglilingkod sa bayan, lalong magkakasilbi
pagkat lulusog ang katawan, panay pa ang muni
di basta magkakasakit, tangi kong masasabi

- gregbituinjr.

Pakiramdam ko'y puputok ang aking mga ugat

pakiramdam ko'y puputok ang aking mga ugat
lalo't nadaramang palamunin lang at pabigat
tila paslit akong inihihimutok ang sugat
na ilang araw lang naman ito'y magiging pilat

nadama sa kwarantina'y di dapat ipagtampo
walang kinikita gayong wala namang negosyo
wala ring sinasahod gayong di naman obrero
masipag sa gawaing bahay, di man naempleyo

may pinagkakaabalahan namang pahayagan
na nalalathala dalawang beses isang buwan
na paksa'y sinasaliksik at pinag-iisipan
na buong dalawampung pahina'y dapat palamnan

bawat araw nga, dalawang tula'y dapat malikha
minsan isa, tatlo, basta't dalawa'y itinakda
sa gawaing bahay at ekobrik nga'y nagkukusa
sa pagsusulat lang madalas napapatunganga

ayokong ituring na pabigat o palamunin
kung iyan ang palagay o tingin nila sa akin
mabuting mawala na't ako'y kanilang patayin
upang mapawi ang sumbat na di ko kakayanin

- gregbituinjr.

Parinig at pag-iipon

pag-iipon laban sa sistemang kapitalismo
mag-ipon nang makapag-organisa ng obrero
mag-ipon habang nasa kwarantina pa rin tayo
kung paano makaipon, pag-isipang totoo

magkatrabaho'y laging pinaririnig sa akin
dapat daw permanenteng trabaho'y aking maangkin
noon, ako'y permanente'y nilayasan ko pa rin
pagkat ano bang esensya ng trabahong alipin

wala kasing sahod kaya laging pinariringgan
ngunit pananaw nila'y akin namang ginagalang
pagiging Katipunero'y nasa ugat ko lamang
kaya laging nasa isip ay paglaya ng bayan

parinig naman nila'y tila naging inspirasyon
paano ba mag-iipon para sa rebolusyon
paano mag-iipon upang pondohan ang layon
pag-aralan itong mabuti't simulang mag-ipon

maghahanap ng paraan para sa maralita
huwag lang makuntento sa paggawa ng Taliba
paano ba popondohan ang pagkilos ng dukha
ito'y dapat pagnilayan ng buong puso't diwa

mula sa parinig, pulos parinig ng parinig
mag-iipon habang mga dukha'y kakapitbisig
kung salapi'y galak, ito'y gamitin ding pang-usig
at mga kuhila't mapagsamantala'y malupig

- gregbituinjr.

Mahirap mang maging pultaym

pultaym na wala mang kita'y patuloy sa pagsulat
pultaym mang walang sahod, patuloy na nagmumulat
ganyan ang aking buhay-tibak, di mo man dalumat
mahalaga, prinsipyo't adhika'y maisiwalat

sulating patula ang nasa tiyan, puso't diwa
saanman naroroon, tutuparin ang adhika
bilang makata't kawal ng hukbong mapagpalaya
nilay ng nilay, sulat ng sulat, gawa ng gawa

may gawain bilang pultaym kahit na kwarantina
basahing muli ang yakap na ideyolohiya
rebyuhin din ang mga aklat at akdang nabasa
magsulat ng polyeto't ipalaganap sa masa

organisahin pa rin ang kapwa obrero't dukha,
na lipunang mapagsamantala'y dapat mawala;
lipunang makatao'y manggagawa ang lilikha
at isang bagong sistema'y itatayo ng madla

sa buhay na ito'y iyan ang munti kong pangarap
na diwang malaya't makatao'y ipalaganap
sa kabila ng pagiging pultaym, puspos ng hirap
ay patuloy sa paggampan ng misyon at paglingap

- gregbituinjr.

Ang masipag na tibak

tila ba itong kwarantina'y naging katwiran ko
upang nasa bahay lang, tila nakakalaboso
masipag, sa gawaing bahay nga'y pinakita ko
ngunit walang perang ambag sa pamilya ko rito

'blessing-in-disguise' ba ang dinanas na kwarantina?
upang tunay na kalagayan ay malaman nila?
silang tingin dapat may permanenteng trabaho ka
na talbusan mo ng panggastos para sa pamilya

unawa ko naman ang ganoon nilang pananaw
dapat may panggastos ka sa bawat kibot o galaw
sa sistemang kapitalismo'y kulturang pinataw
gayunman ako'y nagsisipag sa gawang matanaw

nagsisipag pa rin akong gumawa ng ekobrik
ginupit na plastik sa boteng plastik sinisiksik
nagtanim din ng gulayin sa mga basong plastik
balang araw, magbubunga ito't nakasasabik

masipag ding magpropaganda't gumawa ng akda
patunay ang dyaryong Taliba't sangkaterbang tula
masipag magsulat tungkol sa prinsipyo't adhika
hanggang mamatay ay magsusulat para sa madla

huwag mo lang asahang may pera ako palagi
pagkat simpleng pamumuhay akong nagpupunyagi
patuloy sa paglilingkod sa bayan at sa uri
hanggang hukbong mapagpalaya'y tuluyang magwagi

- gregbituinjr.

Ang pinakamalaking banta sa ating planeta

ANG PINAKAMALAKING BANTA SA ATING PLANETA

"The biggest threat to our planet is believing that someone else will save it." - Robert Swan

tayo na'y dapat kumilos para sa kalikasan

gawin anong nararapat para sa daigdigan

huwag gawing basurahan ang lupa't karagatan

huwag iasa sa iba kung kaya natin iyan

ang pinakamalaking banta raw sa ating mundo

ay isiping sasagipin ito ng ibang tao

o ibang nilalang, hindi ikaw, o hindi ako;

ang dapat kumilos para sa ating mundo'y tayo

isipin anong magagawa, sa kapwa, sa kapos

makipagkaisa, magkapitbisig, at kumilos

magtulungan upang mundong ito'y maisaayos

kaya huwag na tayong maghintay ng manunubos

ayon sa manlalakbay at may-akdang si Robert Swan

ang pinakamalaking banta sa sangkalupaan

ay ang isiping may iba namang sasagip diyan

maghintay ng bathalang sasagip sa daigdigan

kung may magagawa tayo upang mundo'y sagipin

huwag nang umasa sa iba, pagtulungan natin

walang aasahang manunubos na di darating

sinabing yaon ni Robert Swan ay ating isipin

- gregbituinjr.

* ROBERT SWAN, OBE Robert Swan has earned his place alongside the greatest explorers in history by being the first person to walk to both the North and South Poles. In recognition of his life's work, Her Majesty the Queen awarded him the high distinction of OBE, Officer of the Order of the British Empire and the Polar Medal.

* Swan is also the founder of 2041, a company which is dedicated to the preservation of the Antarctic and the author with Gil Reavill of Antarctica 2041: My Quest to Save the Earth's Last Wilderness.

Ulam na tuyo't talbos

tuyo't talbos ang ulam ngayong umaga't tanghali
pinitas ang talbos sa gilid, nagbakasakali
upang kalusugan ay gumanda't mapanatili
kung binili, napitas ko'y bente pesos ang tali

ang tuyo'y pinrito, talbos ng kamote'y ginisa
mabuti't may tinanim lalo ngayong kwarantina
magsipag lang, may mapipitas ka lalo't magbunga
pag may tinanim ka'y di magugutom ang pamilya

pag nasa lungsod ka, subukan ang urban farming
kahit sa mga paso lang ay subukang magtanim
sa panahong lockdown, magsasaka'y tularan natin
maging magsasaka sa lungsod upang may makain

kayhirap man ng lockdown, parang panahon ng Hapon
magtanim ng gulay upang may mapitas paglaon
kasabihang magtanim ng kamote'y danas ngayon
kaya ito'y gawin para sa pamilya't nutrisyon

- gregbituinjr.

Mga usling pako sa kisame

higit apat na buwan na sa bahay ng biyenan

dahil kwarantina'y doon ni misis naabutan

ilang beses nang naglabas-masok sa palikuran

ngayon lang naramdamang ako pala'y nasugatan

kaninang umaga'y masaya sanang maliligo

pumunta ng palikuran at naghubad ng baro

nang makaramdam ng sakit sa daliri, nagdugo

iyon pala sa kisame'y may nakausling pako

at di lang isa kundi walong pako ang naroon

nadale ang aking daliri nang maghubad doon

tinamaan yaong hintuturo, daplis man iyon

pabaya ba ang karpinterong gumawa ng bubong?

o baka naisip niyang nakatira'y maliliit

kaya di masusugat sa kisameng abot-langit

kung may matangkad at mauntog, aba'y anong sakit

tiyak sugat agad ang noo, kundi man ang anit

ang pako'y lagpas-lagpasan sa kahoy na dos-por-dos

upang matibay na makabit ang yero't maayos

baka estilo ng karpintero, pako'y tumagos

di naisip, may masugatan, basta makaraos?

tiningnan ko ang kisame sa kabilang kubeta

may nakausli ring pako, bilang ko'y labing-isa

matapos maligo'y pinuntahan ang kusina

sa kisame, mga pako'y nakausli rin pala

pag minartilyo ang pako sa kubeta'y aangat

tiyak ang yero, kaya ang mas mabuti'y mag-ingat

kung maghuhubad upang maligo'y huwag malingat

dahil baka masabit muli sa pako't masugat.

- gregbituinjr.

08.01.2020