Bawal magyosi

BAWAL MAGYOSI

"No Smoking" ang nakasabit doong karatula

na alagaan ang kalusugan ang paalala

o huwag itapon doon ang upos na basura

dahil mga dahon ay baka magliyab talaga

mapagliliyab ba ang dahon ng may sinding upos

marahil kung malakas ang apoy na lumalagos

sa bawat dahong tila tanda ng paghihikahos

lalo't nalagas sa punong pinanahanang lubos

"Bawal manigarilyo!" o kaya'y "Huwag magyosi!"

na sa kalaunan ay upang di tayo magsisi

sinong malusog, sinong may kanser, sinong may tibi

marahil makasasagot lang ay ang mga saksi

naglagay ng karatula'y may dahilang malalim

bukod sa magandang lugar na may punong malilim

baka sa tingin niya, yosi'y karima-rimarim

na nagdudulot lang sa kanya ng abang panimdim

may nagyoyosi, may hindi, tayo'y magrespetuhan

lalo't malinis na hangin ay ating karapatan

sa iba, ang yosi'y sandigan ng kaliwanagan

ng isip kaya ito'y isang pangangailangan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa isang pook niyang napuntahan

Sa gabing pusikit

SA GABING PUSIKIT

napapagitnaan ng anumang di matingkala

ang paligid ng makatang nakapangalumbaba

mga alalahaning nakapapangambang sadya

lalo't kayraming nangaroroong nagsisiluha

asan na ba ang asam na panlipunang hustisya

para sa laksang kabataan at kanilang ina

may mga alulong na nagbabadya ng disgrasya

sa gabing pusikit na may kumikilos na iba

sa kwento, nilikha ko silang walang kamatayan

na kung api man sila'y patuloy na lumalaban

sa huli, sa mapang-api'y magwawaging tuluyan

subalit iba ang kwento kaysa katotohanan

pagkat ngayon sila'y nasa ilalim na ng lupa

at magpakailanman ay maninirahang pawa

ngunit aking ikukwento ang inang lumuluha

dahil para sa kanila, anak nila'y dakila

- gregoriovbituinjr.

Pagkalunod

PAGKALUNOD

minsan, sabik na sabik tayong maligo sa dagat

dahil maalinsangan, dadamhin ang tubig-alat

habang iniiwasang umatake ang pulikat

at dikya na nasa isip pa rin ang pag-iingat

dahil marami nang nadisgrasya sa pag-iisa

iba'y nangungulila sa kawalan ng hustisya

iba'y di na natantya ang pag-iwas sa sakuna

at nadadale ng minsanan, minsanang disgrasya

minsan, di lang sa tubig tayo nalulunod man din

kundi sa dami ng nagsulputang alalahanin

minsan, nalulunod tayo sa daming suliranin

na dapat lang pagtulungan upang ito'y lutasin

minsan sa pagsisid may kaharap palang panganib

di na napapansing ginagawa'y sariling yungib

sa masukal na kabundukan o malayong liblib

habang pinipilit itong kayanin niring dibdib

kayganda man doon sa laot na sinisisid mo

dahil may oksiheno'y nakukunan ng litrato

ngunit kung maubusan ng oksiheno'y paano

sakaling malunod nawa'y dumating ang saklolo

- gregoriovbituinjr.

* litrato ng balita mula sa pahayagang tabloid na Pilipino Star Ngayon, Hulyo 13, 2021, pahina 9

Pagbubukod ng basura

PAGBUBUKOD NG BASURA

isinama na naman ang plastik na di mabulok

sa mga nalagas na dahong madaling mabulok

yaong nagtapon ng boteng plastik ba'y isang bugok

o walang pakialam kahit may laman ang tuktok

itinuro namang tiyak sa mga paaralan

ang paghihiwalay ng basura sa basurahan

ngunit paano kung itinapon na lang kung saan

sino bang sa basurang ito'y may pananagutan

kawawa ang tagalinis na alam ang pagbukod

ng basura habang patuloy siyang kumakayod

batid ang batas ngunit marami'y di sumusunod

boteng plastik kahalo ng dahon, nakakapagod

kaya pakiusap, ibukod natin ang basura

huwag paghaluin, baka magkasakit ang masa

aralin muli ang mga napag-aralan mo na

tungkol sa kalikasan, kapaligiran at kapwa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa isang lugar niyang napuntahan

Patuloy na paggawa ng ekobrik

PATULOY NA PAGGAWA NG EKOBRIK

naggugupit-gupit pa rin ng sangkaterbang plastik

angking misyon habang ilog at sapa'y humihibik

sa naglulutangang basurang plastik na tumirik

sa kanilang kaluluwang animo'y nakatitik

ginagawa ko iyon nang walang kakurap-kurap

walang patumpik-tumpik na talagang nagsisikap

tingni ang paligid, kalikasa'y sisinghap-singhap

na kinakain na'y basurang di katanggap-tanggap

may bikig na sa lalamunan ang laot kumbaga

kaya paggawa ng ekobrik ay munti kong larga

nagbabakasakaling ako'y may naambag pala

upang kalikasan ay mailigtas sa disgrasya

tingni, walang lamang boteng plastik ay may espasyo

kaya ginupit na plastik ay ipapasok dito

patitigasing parang brick, purong plastik lang ito

hanggang maging matigas na ekobrik ang gawa mo

minsan, sa paggupit-gupit, ramdam mo'y nangingimay

napapagod din iyang mga daliri sa kamay

mahalaga'y nagagawa ang niyakap na pakay

upang kalikasan ay mapangalagaang tunay

- gregoriovbituinjr.

07.12.2021

Pagtatanim sa paso

PAGTATANIM SA PASO

nakakatuwang masdan ang luntiang kalunsuran

kung paanong tayo animo'y nasa kagubatan

mapuno, mahangin, maraming tanim na halaman

na sa pakiramdam ay talagang nakagagaan

kaya magtanim-tanim kahit sa mumunting paso

diligan araw at gabi nang may buong pagsuyo

alagaan ang mga tanim nang walang pagsuko

bakasakaling mamunga pag ito'y napalago

kung di man mamunga ang halaman ay pwede na rin

kung makakasagap ka naman ng sariwang hangin

kung polusyon sa paligid ay maiwasan natin

kung kaaya-aya rin ito sa ating paningin

tunay ngang ang kalikasan ay kadikit ng pusod

magandang halimbawa ang lunting nakalulugod

kaya urban farming sa bawat isa'y itaguyod

halina't magtanim-tanim din kahit nasa lungsod

- gregoriovbituinjr.

07.12.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa loob ng Bantayog ng mga Bayani sa Lungsod Quezon

Paminggalang bayan

PAMINGGALANG BAYAN

salamat po sa Maginhawa community pantry

at kay Patreng na nagsimula nito't nagsisilbi

sa nangyayaring bayanihan ay kayraming saksi

tila ba ito'y apoy nang sa mitsa'y may magsindi

dahil nga kulang ang ayuda ng pamahalaan

di sapat para sa nagugutom na mamamayan

kaya sinimulan ni Patreng ay kadakilaan

lalo't bayanihan ay nakita ng daigdigan

salamat sa paminggalang bayan ng Maginhawa

dahil kahit papaano'y nakatulong sa dukha

lalo na sa walang makaing pamilyang dalita

na gigising sa umaga at pipilang kayhaba

kung sakaling walang laman ang paminggalang bayan

di ibig sabihin, nagsawa na sa bayanihan

baka naubos agad ang anumang nakayanan

at di pa matiyak ang handog sa kinabukasan

gayunman, sa nagsusulputang community pantry

dahil "inspired by Maginhawa community pantry"

kami'y saludo sa inyo, tunay kayong bayani

puso'y di pansarili kundi sa kapwa'y nagsilbi

- gregoriovbituinjr.

Ang edukasyon, ayon kay Einstein

ANG EDUKASYON, AYON KAY EINSTEIN

"Education is not the learning of facts, but the training of mind to think." ~ Albert Einstein

nakita ko lang sa dingding ang nasabing kwotasyon

hinggil sa edukasyon na nakapaskil lang doon

sa daycare center na lunsaran nitong edukasyon

kayganda kaya kinunan ko ng litrato iyon

di lang iyon pagkabisado ng mga detalye

kung anong petsa't saan isinilang ang bayani

kung sino ang ikalabing-anim na presidente

kundi kung paano't bakit ng mga pangyayari

edukasyon ay pagsasanay paano mag-isip

magsuri ng kalagayan kaya huwag mainip

binubuksan ang mundo mo ng bagong malilirip

baka may mga paksang interesado kang mahagip

tulad din ng mga aralin sa matematika

tinuturuan tayo kung paano ba magkwenta

lalo sa usapin ng pera, malulugi ka ba

o sa negosyo mong pinasok, ikaw ba'y kikita

bakit nga ba tinuturuan tayong magmano

sa ating mga matatanda tanda ng respeto

bakit binabasa ang kasaysayan ng bansa mo

bakit sinusuri ang pulitika't pulitiko

inaaral natin anong magagamit sa buhay

di lang magkabisa ng detalye kundi magnilay

magamit sa trabaho't pamilya ang angking husay

edukasyong dala-dala natin hanggang mamatay

- gregoriovbituinjr.

- litratong kuha ng makatang gala sa Day Care Center sa ZOTO Towerville sa Bulacan        

Sa batuhan

SA BATUHAN

nakatapak lang ako roon sa batuhang marmol

at sinusuri sa isip ang bawat kong nagugol

habang pinagmamasdan ang buhat nilang palakol

nang mga kahoy na iyon ay mapagputol-putol

nagmumuni-muni habang doon ay nakatayo

inaalagata ang nararanasang siphayo

dahil mga pangarap ay nagbabantang gumuho

nagsusuri paanong di ito sadyang maglaho

nakatitig sa inaapakan, nakatitig lang

mamaya'y titingala sa bughaw na kalangitan

kung anu-anong apuhap sa agiw ng isipan

habang paruparo sa hardin ay nag-iindakan

naririyan pa rin ang paralumang minumutya

tunay na inspirasyon sa aking bawat pagkatha

ang musa ng panitik na lambana ko't diwata

na pagsinta'y pagpapaubaya't pagpaparaya

- gregoriovbituinjr.

Danas

DANAS

tila nakasiksik sa waring pigil na damdamin

ang mga nakabaong tinik ng alalahanin

habang ang di magagap sa gunita'y sinisinsin

ngunit di malimot ang mga karanasang angkin

di matingkala kung paano harapin ang unos

ng buhay na iwing nangangarap ding makaraos

patuloy ang pulong, magsasaing pa pagkatapos

habang walang iuulam sa panahong hikahos

kaya dapat mabatid ang kakaharaping sigwa

upang di maunahan pag tuluyang nagsagupa

kahit naririnig ang munting impit ng pagluha

sa mga kalagayang madalas di matingkala

anuman ang mangyari'y pipiliting makaahon

di hahayaan ang sitwasyong parang nakakahon

kuko man ng ibong madaragit ay nakabaon

pipiliting pumiglas at lalaban din paglaon

- gregoriovbituinjr.

Pagpupugay kay Kasamang Sammy Gamboa

PAGPUPUGAY KAY KASAMANG SAMMY GAMBOA

Pagpupugay sa iyo, kasamang Sammy Gamboa

Katawan mo'y nawala, ngunit diwa'y narito pa

Marami kang binahagi tungkol sa ekonomya

Nakasama sa mga rali at pakikibaka

"Freedom from illegitimate debts!" nga'y iyong hiniyaw

"Comprehensive audit of all public debts" pa'y sinigaw

Sa press statements at balita, ngalan mo'y lumitaw

Mga pagsusuri sa utang ay napakalinaw

Ilang beses ka ring bumili ng gawa kong libro

Na pawang inilathala ng Aklatang Obrero

Aklat ng mga sanaysay, serye ng librong MASO

Bumili't sumuporta sa mga tulang nilibro

Pareho tayong secgen ng ating organisasyon

Magaling kang secgen ng Freedom from Debt Coalition

Di ko malilimutan ang mga payo mo noon

Sa KPML at Ex-D'y ginagamit ko ngayon

Mga tindig sa isyu'y pinag-aralan mong husay

At sa tungkuling hawak ay nagsipag at nagsikhay

Sa iyo, Ka Sammy, taas-kamaong pagpupugay

Taospusong pasasalamat! Mabuhay! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

(Alay para sa Luksang Parangal ng Hunyo 10, 2021)

Kapayapaan

KAPAYAPAAN

kapayapaan ba'y ano? bakit ito'y hangad mo?

bakit pag wala nito'y nagpapatayan ang tao?

sa kabila ng kaibhan ng kultura't prinsipyo

bakit kapayapaan ay kailangan ng mundo?

lahat tayo'y tiyak ang hangad ay kapayapaan

lalo na't ibang iba ito sa katahimikan

ang kapayapaan ay tagos sa puso't isipan

habang ang katahimikan ay hanggang tainga lamang

iba ang PEACE sa SILENCE, ika nga sa wikang Ingles

kaya kapayapaan sa mundo ang ating nais

di ang katahimikang may takot pa rin sa dibdib

di ang patahimikin lang tayo't mata'y may takip

payapa na ba ang bayan pag nawala ang salot?

o patuloy ang digma dahil sa tuso't kilabot?

O, kapayapaan, ginhawa ba ang iyong dulot?

dahil nga ba sa iyo'y mawawala na ang takot?

marahil tutungo lang tayo sa kapayapaan

kung wala nang mga uri sa buong sambayanan

sa kabila ng kulay ng balat, nagbibigayan

kung natayo na ang isang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.

Halaan

HALAAN

muli akong nag-ulam ng paboritong halaan

binibili namin ni Itay noong kabataan

matapos mag-jogging sa Manila Bay, pagpawisan

lalo't araw ng Linggo't nagrerelaks-relaks naman

may nagtitinda kasi ng halaan sa aplaya

ng Maynila o Manila Bay, kaysarap talaga

ng halaan, anila'y pampatibay ng tuhod pa

makakaiwas daw sa megaloblastic anemia

marami itong benepisyo, ayon sa eksperto

bukod sa binibigay sa inang nagpapasuso

sa sakit sa puso'y makakaiwas pa raw tayo

dahil may omega-3 fatty acids nga raw ito

hinigop ko ang sabaw ng halaan dahil na rin

upang maibsan ang aking nararanasang migraine

panlaban sa fatty liver disease dahil sa choline

para sa malusog na isip ay may riboflavin

aba'y sa palengke'y natsambahan ko lamang ito

at agad akong bumili ng kalahating kilo

nang tikman muli ang halaan ng kabataan ko

naiwasan na ang thyroid, pampalusog pa ito

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala

Pinaghalawan ng ilang datos: 

https://ph.theasianparent.com/halaan-soup    

Sa lababo

SA LABABO

ani Inay, dapat laging malinis ang lababo

dahil diyan natin nililinis ang mga plato

at hinuhugasan ang ating ininumang baso

anya pa, huwag itong hayaang maging barado

mga bilin ni Inay noong aking kabataan

na tinatandaan ko hanggang sa kasalukuyan

ang lababong marumi'y imahe ng kapangitan

is-isin ang paligid, dumi'y tanggaling tuluyan

kanina'y nilinis ko ang lababong anong dumi

nilinis dahil agad napansin, barado kasi

sinundot-sundot hanggang lumuwag ito't bumuti

matagal din, tila bumarang dumi'y anong dami

buti na lang, natuto sa mga aral ni Inay

pati nga paglalaba'y nagagampanan kong husay

tandaan lang, lababo'y laging lilinising tunay

dahil pag nagbara muli'y sadyang di mapalagay

- gregoriovbituinjr.