Sabado, Nobyembre 6, 2021

Paglisan

PAGLISAN

di ko sukat akalaing darating ang panahon
upang di na makatula't sa lupa'y ibabaon
nais sanang maabot ang pitumpu't pitong taon
makasalamuha pa ang sunod na henerasyon

datapwat sadyang ganyan ang buhay, una-una lang
hubad na isinilang, nakabarong na lilisan
tinatanaw ko, ako ba'y may maiiwang utang
na dapat kong bayaran bago man lang mamaalam

sana'y may nagawa ako sa bayang iniibig
at sadyang nakapamuno sa mga kapanalig
habang sinta'y nakaagapay, ako'y kapitbisig
upang prinsipyong niyakap ay di basta malupig

may panahon upang makapagpahinga't humimlay
ngunit ako'y di payag na basta na lang mamatay
dahil ako'y kikilos hangga't may hiningang taglay
upang sa proletaryo't bayan, buhay ko'y ialay

- gregoriovbituinjr.
11.06.2021

Bayani

BAYANI

patay na ang samahan ngunit walang kamatayan
nariyang sinasambit ang samahang Katipunan
at mga nagawa sa kapwa't buong kapuluan
upang lumaya ang bayan sa pangil ng dayuhan

sa mga aping kababayan ay nagmalasakit
sa pagkilos tungo sa paglaya'y nagpakasakit
dangal ng mga ninuno sa balikat ay bitbit
diwa ng Kartilya sa buhay nila'y nakakabit

sila'y totoong bayani nitong Lupang Hinirang
na dapat dakilain dahil tayo'y nakinabang
kaya mga aral nila'y inaral kong matimbang
sinasabuhay ang Kartilyang kanilang nilinang

gagawin ko ang marapat, di man maging bayani
upang sa kapwa'y makatulong, wala mang sinabi
madama ng loob na may naibahaging buti
sa kapwa, sa bayan, sa uri, sa mundo'y nagsilbi

- gregoriovbituinjr.
11.06.2021

Biyernes, Nobyembre 5, 2021

Taumbayan ang bida

TAUMBAYAN ANG BIDA

tinatangka kong magsulat ng kwento at nobela
kung saan nais kong banghay ay akdang walang bida
walang iisang taong ang lahat na'y nasa kanya
kumbaga walang Prince Charming sa tulog na prinsesa

saksi ako sa papel ng madla sa kasaysayan
nakita ko'y mahalagang papel ng taumbayan
na siyang umugit sa kasaysayan nitong bayan
tulad ng Unang Edsang akin noong nasaksihan

bida ang taumbayan, silang totoong bayani
kung wala sila, wala iyang Ramos at Enrile
bayan ang bayani, ang nagpakasakit, nagsilbi
bayani ang bayan, patotoo ko't ako'y saksi

kaya sa pagsulat ko ng kwento o nobela man
walang iisang bida, walang Batman o Superman
walang iisang tagapagligtas ng sambayanan
kundi ang sama-samang pagkilos ng taumbayan

huwag nang asahang may bathala o manunubos
kundi ay pagsikapan ang sama-samang pagkilos
palitan ang sistemang sanhi ng paghihikahos
ganito ang kwento't nobelang nais kong matapos

- gregoriovbituinjr.
11.05.2021

Kwentong bayan

KWENTONG BAYAN

sa ating mga kwentong bayan dapat walang hari
walang reyna, prinsipe, prinsesa, o dukeng imbi
nasaan na sa kwentong bayan ang ating kalahi
tulad ng raha, datu, lakan, na ating kalipi

mayroong hari't reyna sa mga kwentong dayuhan
dahil sadyang may hari't reyna sa kanilang bayan
subalit kung aaralin ang ating kasaysayan
nariyan ang datu, lakambini, lakan, babaylan

dapat sila ang nangingibabaw sa ating kwento
maliban marahil kung sila'y kinahihiya mo
sapagkat mas hanga ka sa mitolohiyang dayo
lalo't di mo batid ang kasaysayan ng bayan mo

kaya hamon sa mga manunulat at kwentista
sa pagsulat ng alamat, pabula, kwentong masa
ikwento ang mga babaylan, sultan, datu, raha
di reyna't hari, dahil wala tayong hari't reyna

may kwentong bayan na ba sa aliping sagigilid
sa namamahay, timawa, at lumayang kapatid
sa mga maralita, manggagawa, magbubukid
na talino't husay nila ang sa bayan ay hatid

ngalan man ng bansa'y mula raw kay haring Felipe
ng Espanya, di tayo liping sa hari magsilbi
tayo'y malayang tao, walang hari o prinsipe
kaya sa ating kwento, taumbayan ang bayani

- gregoriovbituinjr.
11.05.2021

Salawikain

SALAWIKAIN

ang lumakad ng matulin
kung matinik ay malalim
taal na salawikain
ng mga ninuno natin

ang tumakbo ng mabagal
ay di agad hininingal
kung humabol na ang askal
karipas na't mapapagal

bayan nga'y kalunos-lunos
kung mamamayan ay kapos
kung marami ang hikahos
at dukha'y binubusabos

bundok ay kayang tawirin
pag sinimulang lakarin
tuktok ay kayang abutin
pag sinimulang akyatin

payak ang mga kataga
sa isip ay nasok sadya
gumuguhit ang salita
sa kalooban at diwa

- gregoriovbituinjr.
11.05.2021

Huwebes, Nobyembre 4, 2021

Di man matularan

DI MAN MATULARAN

di ko man matularan ang mga obra maestra
nina Balagtas, Amado Hernandez, Abadilla,
Huseng Batute, Francisco Collantes, Rio Alma,
Huseng Sisiw, Benigno Ramos, at Eman Lacaba,
ay patuloy kong tutulain ang buhay ng masa

naging akin ngang inspirasyon ang kanilang tula
upang makalikha rin ng mga tula sa madla
inilalarawan ang buhay ng anak-dalita
pakikibaka't prinsipyo ng uring manggagawa
habang tinutuligsa ang mga trapo't kuhila

lalo't layon at tungkulin ng makata'y manggising
ng mga nagbubulag-bulagan, manhid at himbing
ng mga walang pakialam, ng trapo't balimbing
ng mga walang pakiramdam, mga tuso't praning
ng humahalakhak sa gabi ng tokhang at lagim

patuloy lamang sa pagkatha ang abang makatâ
habang isyu ng masa'y batid, saliksik ang paksâ
habang nagpapaliwanag hinggil sa klima't bahâ
lagi pang kasangga ng pesante, obrero't dukhâ
at kasamang umugit ng kasaysayan ng bansâ

- gregoriovbituinjr.
11.04.2021

Miyerkules, Nobyembre 3, 2021

Puso

PUSO

dinig mo rin ba ang atas ng pusong umiibig
upang mga kutya't linggatong ay iyong madaig
di ba't pag-ibig ang sanhi kung bakit pumipintig
ang iwing pusong sa lamig man ay di palulupig

kung ako'y agila, liliparin ang himpapawid
upang matanaw ang mga baluktot at matuwid
kung ako'y pating, sa kailaliman ay sisisid
upang mga perlas sa inyo'y aking maihatid

ani Balagtas, pag-ibig nga'y makapangyarihan
na pag iyon daw ay pumasok sa puso ninuman
ay hahamakin ang lahat, upang masunod lamang
ang damdaming tunay at talagang ipaglalaban

kaya nang diwata'y makita, agad natulala
di makausap ang nagulumihanang binata
habang ang taludtod at saknong ng abang makata
ay pumipintig na puso sa saliw ng haraya

- gregoriovbituinjr.
11.03.2021

Emosyon

EMOSYON

madalas, naroon akong animo'y nakikinig
sa mga usapang tila sa puso'y nang-uusig
mabuti pang talakayin ang pusong umiibig
kaysa mga usapang ang puso mo'y manginginig

oo nga't nilalayuan ko ang mga emosyon
ayokong makaramdam ng iyakang bumabaon
sa kaibuturan na di na ako makabangon
baka walang makapitan ay mahulog sa balon

sisisirin ko man ang malalim na karagatan
o tatawirin ang pito o walong kabundukan
lahat ay gagawin, huwag lang usapang iyakan
aba'y asahan mo agad iyon ay iiwasan

baka di makatulog, madala sa panaginip
at sa mga gagawin, sa puso na'y halukipkip
matapilok pa sa daan dahil sa kaiisip
mga kataga'y di mabigkas, walang kahulilip

pinatigas man ng karanasan ang pusong bato
subalit sa sermon at luha'y lumalayo ako
iyan nga ang sa kalooban ko'y dumi-demonyo
di maharap ang emosyon, buti pa ang delubyo

mababaw ba ang luha kong basta na lang iiyak
na sa biruan man ay di basta mapahalakhak
subalit hindi, handa akong gapangin ang lusak
upang kapwa'y maipagtanggol at di mapahamak

kung ako'y luluha, tiyak itatago lang iyon
kahit sa harapan ako'y tila astig na maton
pag may nakakaiyak, asahang lalayo roon
upang di basta bumagsak at agad makabangon

- gregoriovbituinjr.
11.03.2021

Ang di lumingon

ANG DI LUMINGON

nang bata pa ako'y / aking natutunan
ang isang kayganda / nating kasabihan:
"Yaong di lumingon / sa pinanggalingan, 
di makararating / sa paroroonan."

anong kahulugan / ng tinurang ito
ng mga ninuno, / pamanang totoo
na bilin sa atin / ay magpakatao
lingunin ang sanhi / ng pagiging tao

isipin mong lagi / saan ka nagmula
kung galing sa hirap / ay magpakumbaba
makisamang husay / sa kapwa mo dukha
lalo't naranasan / ang pagdaralita

kung sakali namang / ikaw na'y yumaman
dahil sa sariling / sikap ng katawan
minsan, lingunin mo / yaong nakaraan
at baka mayroong / dapat kang tulungan

yaong nakalipas / ay ating lingunin
at pasalamatan / silang gabay natin
tulad ng kawayang / yumukod sa hangin
lalo't pupuntahan / ay ating narating

- gregoriovbituinjr.
11.03.2021

Martes, Nobyembre 2, 2021

Tula

TULA

tula ang daan upang sa lubak ay makaahon
habang bagtas ang kumunoy ng covid at depresyon
damdamin ay nilalabas sa taludtod at saknong
di raw kasi makita sa mukha ko ang ekspresyon

habang tinitiis lang ang nararanasang bigat
habang paminsan-minsan pa rin ang pamumulikat
habang iniinda ang nangangalay kong balikat
habang napapatitig sa balantukan kong sugat

mabuti't sa akin ay may tumitinging diwata
at ginagabayan ako ng engkantadang mutya
di hinahayaang anumang sakit ko'y lumala
hanggang init ng katawan ko'y tuluyang bumaba

noong nagdedeliryo'y akin nang isinatitik
ang nasa loob ng walang imik o pagkasabik
mga naranasan sa utak ko'y pabalik-balik
na pawang sa taludtod at saknong naihihibik

- gregoriovbituinjr.
11.02.2021

Palaisipan

PALAISIPAN

ehersisyo mang di halata
sa pabalat nga'y nalathala
anila, "matalas na diwa
palaisipan ang panghasa"

kapag may panahon lang naman
sasagot ng palaisipan
bagong salita'y malalaman
kahit mula sa lalawigan

isa mang pampalipas-oras
o libangan, di man lumabas
tila may kausap kang pantas
na ang talino'y tumatagas

na akin namang sinasahod
ang salitang tinataguyod
na tunay ngang nakalulugod
na sa pagtula'y mga ubod

palaisipang laking tulong
sa mga taludtod ko't saknong
pati na sa anak mong bugtong
upang tumalas pa't dumunong

- gregoriovbituinjr.
11.02.2021

Pagtulos ng kandila

PAGTULOS NG KANDILA

sagisag ng paggunita
ang pagtulos ng kandila
pag-alay sa namayapa
ang pag-alalang ginawa

lalo na't ngayon ay undas
kahit di man tayo lumabas
paggunita'y anong timyas
sa iwing pusong may ningas

kandila man ay iisa
o ito ma'y dadalawa
pagtulos ay pag-alala
na sila nga'y mahalaga

tuwing undas na'y gagawin
kapag undas nga'y gawain
ito'y isa nang tungkulin
sa mga yumao natin

- gregoriovbituinjr.
11.02.2021

Lunes, Nobyembre 1, 2021

Pahiwatig

PAHIWATIG

tunay nga ba ang panaginip na dapat pansinin
at pag-isipan kung ano nga ba ang dapat gawin
anang namayapang lider, ituloy ang mithiin
dahil buhay na namin ang niyakap na layunin

namayapang lider ay nagpayo sa panaginip
o nagunita lamang ang bilin niya sa isip
sa sistemang bulok, manggagawa'y dapat masagip
patuloy na kumilos na prinsipyo'y halukipkip

kaytagal ding kasama ang lider-obrerong iyon
na sa isip o panaginip ko'y nagpayo doon
pagbalik-aralan ang mga dati naming leksyon
magrebyu muli, huwag sa pagtunganga magumon

kung tayo'y isda, nais tayong lamunin ng pating
kung tayo'y sisiw, nais tayong dagitin ng lawin
kung tayo'y langgam, kapitbisig tayong magigiting
bilang tao, lipunang makatao'y ating gawin

huwag hayaan ang kuhilang mapagsamantala
sa pagyurak sa dignidad ng karaniwang masa
di na dapat mamayagpag ang trapo't elitista
na sanhi ng kahirapan at bulok na sistema

salamat sa pahiwatig na sa akin nagpayo
kung manggagawa'y kapitbisig, doon mahahango
upang pagsasamantala ng kuhila't hunyango
sa dukha't karaniwang tao'y tuluyang maglaho

- gregoriovbituinjr.
11.01.2021

Pagkatao

PAGKATAO

payo sa akin nga'y huwag laging nakatunganga
sa kawalan kahit isang masipag na makata
makihalubilo pa rin sa mga maralita
at makipagkapitbisig pa rin sa manggagawa

dapat nang asikasuhan ang anumang naiwang
tungkulin at gawaing sa balikat nakaatang
di dapat kalimutang isang tibak na Spartan
at organisador ng makauring tunggalian

magpalakas ng katawan, muling magbalik-aral
upang sa sagupaan ay di agad matigagal
lalo't buhay ay dedikado sa pagiging kawal
ng kilusang paggawa, kaya huwag hinihingal

di dapat mawala ang ugnay sa sariling uri
bilang proletaryadong may adhikain at mithi
bilang makata'y isulat bawat isyu't tunggali
hanggang mithing lipunang makatao'y ipagwagi

- gregoriovbituinjr.
11.01.2021