Paglalaba

PAGLALABA

matapos ang misyong pampulitika

bilang isang pultaym na aktibista

gawaing bahay naman, maglalaba

ng maruruming damit ng pamilya

ganyan lang ang buhay ng isang pultaym

may pampulitikal at pantahanan

matapos na makipagtalakayan

sa masa, sunod naman ay labahan

kukusutin ang maruming kuwelyo,

kilikili't malibag na pundiyo

aktibista'y isa ring labandero

makata'y naglalaba ring totoo

habang naglalaba ay naninilay

ang samutsaring isyu't bagay-bagay

matapos banlawan ay isasampay

at bukas, sa masa'y muling uugnay

- gregoriovbituinjr.

02.10.2025

Isaaklat na ang mga kinathang tula

ISAAKLAT NA ANG MGA KINATHANG TULA

ako ba'y isinilang upang magmakata

upang araw gabi'y kumatha nang kumatha

upang anumang nanilay ay itutula

kahit madalas nakatunganga't tulala

natanto kong ang pagtunganga'y trabaho rin

tititig sa malayo, sa langit, sa dilim

inuunawa anumang naroong lihim

na nais tuklasin kahit na may panimdim

minsan, sa pagtunganga'y may nadadalumat

paksang pag napagtanto'y agad isusulat

nagbabakasakaling ang masa'y mamulat

tungong pantay na lipunang kanyang nasipat

walang pera sa tula kung paisa-isa

subalit kung isasaaklat, may halaga

tipunin na ang mga tulang nakatha na

aklat na nalathala, sa madla'y ibenta

- gregoriovbituinjr.

02.09.2025

Ang maskot pala'y wisit

ANG MASKOT PALA'Y WISIT

salitang MASKOT pala ay WISIT

kung ang pangalan ng maskot ay BU

ngalan ng dula: si BU, ang WISIT

paumanhin sa bagong pauso

ako nga'y napaisip sa tanong

sa Dalawampu't Anim Pababa

ang maskot ay tulad ni Pong Pagong,

o ni Kikong Matsing, ni Mang Muta

mabuti't ako'y may diksyunaryo

at sinangguni ano ang MASKOT

WISIT ang ibang salita nito

kaya krosword na'y aking nasagot

buti't nabatid ang kahulugan

upang magamit ko sa pagkatha

isa itong dagdag kaalaman

para sa mga kwento ko't tula

- gregoriovbituinjr.

02.09.2025

* krosword mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Pebrero 9, 2025, p.10

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino: maskot, pahina 766; wisit, pahina 1337

Kakasuhan dahil sa P241B singit sa badyet

KAKASUHAN DAHIL SA P241B SINGIT SA BADYET

singit sa badyet ng pamahalaan

ay matagal na ring usap-usapan

blangkong badyet umano'y tinapalan

kaya heto mayroon nang kakasuhan

two hundred forty one billion pesos na

ang siningit ng mga kongresista

anang ulat, nang ito'y mabisita

kaya tama lang tao'y magprotesta

sigaw nga: Mandarambong, Panagutin!

Mandarayang Kongresista, Singilin!

ang twenty twenty five budget, alisin!

dinastiyang pulitikal, durugin!

ito'y pinakamasahol daw na badyet

na may mga blangko't kayraming singit

pang-ayuda't pang-eleksyon, pinuslit?

O, Bayan, di ka pa ba magagalit!

- gregoriovbituinjr.

02.09.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 9, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

Walang tibay ang gawang balasubas

WALANG TIBAY ANG GAWANG BALASUBAS

sementadong flood control project, dumausdos

gumuho sa walang hintong buhos ng ulan

magkanong pera ng bayang dito'y ginastos

kontratista pala nito'y di nasilayan

bakit ba walang tibay ang ginawang ito

ilang mason ang naglinaw nang kausapin

di kumapit ang semento, kulang sa bato

di type A o type B ang mixing ng buhangin

proyekto'y tinipid? o kaya'y kinurakot?

kaya flood control project ay bumigay agad

sinong responsable? sinong dapat managot?

ilang milyong piso ang dito'y kinulimbat?

anang ulat, pagkakagawa'y balasubas

ilang lokal na kontratista pa'y blacklisted

apatnapu't siyam na metro ang nalagas

nalusaw na milyones sa bayan pa'y hatid

- gregoriovbituinjr.

02.08.2025

* ulat mula sa pahayagang Abante Tonite, Pebrero 8, 2025, p.3

Isang kahig, isang tuka

ISANG KAHIG, ISANG TUKA

tulad daw ng manok / ang buhay ng dukha

pagkat sila'y isang / kahig, isang tuka

sa bawat pagkilos / ay kakaing sadya

pag di nagtrabaho, / pagkain ay wala

parirala itong / palasak sa bayan

upang ilarawan / yaong karukhaan

maagang gigising / at paghahandaan

ang isang araw na / lalamnan ang tiyan

kaya tinatawag / silang mahihirap

ng tusong burgesyang / pawang mapagpanggap

sangkahig, santuka'y / wala raw pangarap

mga maralitang / walang lumilingap

bawat kinikita'y / para sa pagkain

di sa luho, gamit, / o anupaman din

bawat pagkahig mo'y / pang-ngayong pagkain

wala para bukas / at kakahig pa rin

- gregoriovbituinjr.

02.08.2025

* komiks mula sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 6, 2025, p.7

Sinagasaan? Di nasagasaan?

SINAGASAAN? DI NASAGASAAN?

kaybigat ng ulat sa pahayagan:

ang "Traffic enforcer sinagasaan

sa busway", rider pa ang suspek diyan

sinagasaan! di nasagasaan!

ibig sabihin, iyon na'y sinadya

bakit traffic enforcer kinawawa?

galit ba sa kanya ang nanagasa?

gustong makatakas ng walanghiya?

naiinis sa trapik, naburyong na?

may matinding mental health problem siya?

mabigat na problema'y dala-dala?

nang dumaan sa bawal na kalsada?

nawalan ng preno, ayon sa rider

kaya nadale ang traffic enforcer

nang makapunta ng bike lane ang rider

ay nakabangga pa ng isang biker

enforcer ay nanakit na ang braso

at likod, nasa ospital na ito

rider nama'y sasampahan ng kaso

ng hit-and-run, tiyak na kalaboso

- gregoriovbituinjr.

02.08.2025

* ulat mula sa pahayagang Abante Tonite, Pebrero 8, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

Kwento ng kwento

KWENTO NG KWENTO

talagang pinaghuhusayan ko

ang pagkatha ng maikling kwento

nagbabakasakali lang ako

na makatha ang nobelang plano

simulan muna sa kwentong munti

subukan ang pabula o dagli

paksa ko'y kontrabida ang hari

at bayani'y yaong aping uri

batay sa dinanas bilang tibak

at sa mga gumapang sa lusak

ideya't isyu nga'y tambak-tambak

di mauubos ang bala't pitak

basta ako'y katha lang ng katha

diwa'y sinasanay sa paglikha

balang araw, nobelang inakda

sa taumbayan mananariwa

- gregoriovbituinjr.

02.07.2025

Trapo kadiri

TRAPO KADIRI

dati pang-marginalized ang party list

ngayon mga trapo ito'y pinuslit

di naman marginalize, nagpumilit

na party list na'y kanilang magamit

magbabalot na raw ang isang donya

isang artista'y nominee ng gwardya

asendero'y nagkunwang magsasaka

nominado rin ay kapitalista

nababoy na ang party list na batas

pinaikutan na ng mga hudas

kinalikot ng mga balasubas

kinutinting ng mga talipandas

kayraming billboard upang matandaan

ng botante ang kanilang pangalan

ngunit babawiin sa mamamayan

ang ginastos nilang trapong gahaman

mga trapo kasi ang nominado

dinastiya'y pinasok na rin ito

dapat sa kanila'y huwag iboto

iba naman, di ang kupal na trapo

- gregoriovbituinjr.

02.07.2025

* mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 6, 2025, p.4

Sawing puso, sawing buhay

SAWING PUSO, SAWING BUHAY

"Handa na akong mawala sa mundo"

mensahe sa pesbuk ng taga-Tondo

nagkatampuhan ng nobya umano

sariling buhay ay pinugto nito

ang awtoridad ay inaalam pa

kung nagpakamatay nga ang biktima

isasailalim sa awtopsiya

upang rason ay matukoy talaga

O, Pag-ibig, pag nanalo'y karibal

ang bigo'y bakit nagpapatiwakal?

pinugto ang pusong umaatungal

mga nasawi ba'y nagiging hangal?

tanging taospusong pakikiramay

sa pag-ibig niyang tigib ng lumbay

sawing pagsinta'y nabaon sa hukay

kanyang sinta kaya'y di mapalagay?

- gregoriovbituinjr.

02.07.2025

* ulat mula sa pahayagang Abante, Pebrero 7, 2025, p.2

Pagpupugay kay Cong. Edcel Lagman

PAGPUPUGAY KAY CONG. EDCEL LAGMAN

isang taaskamaong pagpupugay

sa iyo ang aming iniaalay

sa tapat mong dedikasyon at husay

upang masa'y mapaglingkurang tunay

isa kang magaling na mambabatas

na kayrami nang naipasang batas:

ang makabuluhang Anti-Torture Act

pati Anti-Enforced Disappearance Act

ang Human Rights Victims Reparation

and Recognition Act, Responsible

Parenthood and Reproductive Health Act

at ibang mahahalagang batas

tulad mo'y isang matatag na muog

na di basta-basta nabubulabog

sa debate, talagang nandudurog

ng katunggaling matalino't subok

tulad mo'y agila sa himpapawid

puso'y bukas sa masa, di mapinid

kung magmaneho'y di tumatagilid

tulad sa Kongresong mensahe'y hatid

tulad mo'y tala sa gabing madilim

tinitingala sa diwang kaylalim

karapatang pantao'y itinanim

sa aklat at puso ng magigiting

tulad mo'y dakilang lider-obrero

na umalalay sa maraming kaso

ng manggagawang nakibakang todo

upang karapata'y maipanalo

maraming salamat, Ka Edcel Lagman

sa ambag sa bayan at karapatan

tunay kang mambabatas na uliran

at magandang halimbawa sa bayan

- gregoriovbituinjr.

02.06.2025

* kinatha ng makatang gala habang dumadalo ang mag-asawa sa parangal kay Ka Edcel sa Mt. Carmel, gabi, Pebrero 6, 2025

Sa ikadalawampu't apat na anibersaryo ng pagpaslang kay Ka Popoy

SA IKADALAWAMPU'T APAT NA ANIBERSARYO NG PAGPASLANG KAY KA POPOY

dalawampu't apat na taong singkad

katarungan pa rin ang hinahangad

sa pumaslang ba'y sinong maglalantad?

buong kwento ba'y sinong maglalahad?

bagamat karaniwang tao kami

na sa manggagawa ay nagsisilbi

tuloy ang pagkilos araw at gabi

ang bawat hakbang ay pinagbubuti

tulad din ni Ka Popoy, ipanalo

ang asam na lipunang makatao

na tinatawag naming sosyalismo

na mamumuno'y ang uring obrero

hustisya para kay Ka Popoy Lagman

ito'y adhika't ipinaglalaban

itatag nati'y pantay na lipunan

na walang mang-aapi at gahaman

- gregoriovbituinjr.

02.06.2025

* binasa ng makatang gala sa programa ng paggunita sa UP Bahay ng Alumni, hapon ng Pebrero 6, 2025

Tala, tela, tila, tola, tula

TALA, TELA, TILA, TOLA, TULA

tala - kahulugan ay bituin at lista

itala mo sa kwaderno ang iyong ruta

isinulat ko ang nasa aking memorya

na baka sa kasaysayan ay mahalaga

tela - ito ang anumang hinabing hibla

ng mahimaymay na bagay tulad ng seda

tinatahi tulad ng t-shirt, polo't saya

na isinusuot pananggalang ng masa

tila - pagtigil ng ambon, ulan o bagyo

o singkahulugan ng mistula, animo

tila ba ako'y matikas na kabalyero

sa isang himagsikang dapat ipanalo

tola - ito pala'y nahihinggil sa butlig

na sa mga bata'y namumuo sa bibig

pag-unat din sa nakabaluktot na bisig

salitang ugat din ng tinola kung ibig

tula - madalas gawin ng abang makata

na sa araw at gabi ay katha ng katha

nginunguya ang samutsaring isyu't paksa

ng anuman, lipunan, kalikasan, dukha

- gregoriovbituinjr.

02.06.2025

* krosword mula sa pahayagang Bulgar, Enero 29, 2025, p.11

* kahulugan ng tola - mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 1265

Sa hagdanan kong aklat

SA HAGDANAN KONG AKLAT

sa aking pagbabasa

ako'y nakapupunta

sa bansang iba't iba

kahalubilo'y masa

taos pasasalamat

sa hagdanan kong aklat

pagkat nadadalumat

mga paksang nagkalat

tara, kaibigan ko

galugarin ang mundo

tara, maglakbay tayo

at magbasa ng libro

salamat sa hagdanan

kong aklat, sambayanan

ay ating bahaginan

ng tamong karunungan

- gregoriovbituinjr.

02.06.2025

* litrato mula sa google